W niemal każdy dzień handlowy w 2025 lub 2026 roku można porównać wykres bitcoina z wykresem indeksu Nasdaq i zauważyć coś uderzającego: oba indeksy często poruszają się w tym samym rytmie. Kiedy Nasdaq osiąga nowy rekord dzięki optymizmowi związanemu ze sztuczną inteligencją, bitcoin zazwyczaj odnotowuje wzrost.
Kiedy dane o wysokiej inflacji wywołują panikę na rynku akcji spółek technologicznych, w tej samej sesji następuje wyprzedaż kryptowalut. Pięć lat temu związek ten praktycznie nie istniał. Dzisiaj wielu profesjonalnych inwestorów śledzi oba ekrany jednocześnie, a niektórzy z nich przestali już udawać, że na drugim ekranie dzieje się coś innego niż na pierwszym.
Ten artykuł spełnia dwie funkcje. Po pierwsze, odpowiada na najbardziej podstawowe pytanie Czym właściwie jest Nasdaq? i wyjaśnia, do jakich konkretnych zjawisk odnosi się ta nazwa. Po drugie, omawia ścisły związek między indeksem Nasdaq a rynkiem kryptowalut: jak silny jest ten związek, dlaczego istnieje, kiedy ulega załamaniu oraz co to oznacza dla inwestorów posiadających zarówno bitcoiny, jak i fundusze ETF o wysokim udziale spółek technologicznych.
Najważniejsze wnioski
- Termin „Nasdaq” ma kilka różnych znaczeń: giełda, szeroki indeks, węższy indeks skupiający spółki technologiczne lub fundusz ETF odzwierciedlający ten indeks.
- Indeks Nasdaq-100 stanowi najdokładniejszy wskaźnik ekspozycji na sektor technologiczny o wysokim potencjale wzrostu. Nie obejmuje on spółek z sektora finansowego, a dominują w nim akcje spółek technologicznych i z branży usług komunikacyjnych o bardzo dużej kapitalizacji.
- To nie jest indeks S&P 500. Indeks Nasdaq-100 obejmuje węższy, bardziej skoncentrowany i nastawiony na wzrost zestaw spółek; indeks S&P 500 jest szerszy i stanowi główny punkt odniesienia dla amerykańskich spółek o dużej kapitalizacji.
- Indeks Dow znów się zmienił — zaledwie 30 spółek z najwyższej półki, z indeksem ważonym ceną, co nie pozwala w pełni zrozumieć związku kryptowalut z wzrostem gospodarczym i płynnością.
- Korelacja bitcoina z indeksem Nasdaq-100 gwałtownie wzrosła od 2020 roku, zwłaszcza w okresie kryzysu płynnościowego związanego z pandemią COVID-19, cyklu podwyżek stóp procentowych w 2022 roku oraz w erze po funduszach ETF.
- Oba reagują na te same sygnały makroekonomiczne: Decyzje Fed, dane dotyczące inflacji, warunki płynnościowe oraz zmiany w apetycie na ryzyko.
- Posiadanie zarówno bitcoinów, jak i akcji QQQ może zapewnić mniejszą dywersyfikację, niż zakładają inwestorzy. W okresach niechęci do ryzyka oba te elementy mogą funkcjonować jak jeden spójny obszar ryzyka.
- Ten związek jest prawdziwy, ale nie trwa na zawsze. Wstrząsy związane z rynkiem kryptowalut, wiadomości dotyczące rynku akcji lub poważne zmiany warunków rynkowych mogą go osłabić lub doprowadzić do jego załamania.
Czym jest Nasdaq?
Nasdaq to największa amerykańska giełda elektroniczna i druga co do wielkości giełda na świecie pod względem kapitalizacji rynkowej notowanych na niej spółek, zaraz po Giełda Papierów Wartościowych w Nowym Jorku. Założona w 1971 roku giełda była pierwszą na świecie w pełni elektroniczną giełdą papierów wartościowych i jest miejscem notowań wielu największych światowych firm technologicznych: Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta i Nvidia – wszystkie one są tu notowane.
Nazwa ta pierwotnie oznaczała „National Association of Securities Dealers Automated Quotations” – była to nazwa tak długa i skomplikowana, że firma ostatecznie z niej zrezygnowała i obecnie nazywa się po prostu Nasdaq.
Różnica strukturalna między Nasdaq a NYSE ma większe znaczenie, niż większość ludzi zdaje sobie sprawę. NYSE posiada fizyczny parkiet przy 11 Wall Street; Nasdaq takiego nie ma – cały obrót odbywa się elektronicznie. Obie giełdy stosują również różne modele rynkowe. Nasdaq działa na zasadzie rynku dealerskiego, gdzie wielu animatorów rynku podaje ceny kupna i sprzedaży oraz prowadzi transakcje z wykorzystaniem własnych zasobów w celu zapewnienia płynności. NYSE tradycyjnie korzystało z jednego wyznaczonego animatora rynku na akcję, choć w praktyce obie giełdy zbliżyły się do podobnych systemów elektronicznych.
W połowie 2026 roku na giełdach Nasdaq w Stanach Zjednoczonych, krajach skandynawskich i bałtyckich notowanych jest około 4000 spółek, a łączna kapitalizacja rynkowa firm notowanych w USA sięga dziesiątek bilionów dolarów. Sam Nasdaq jest również spółką publiczną, notowaną na własnej giełdzie pod symbolem NDAQ.
W latach 80. i 90. Nasdaq stał się „giełdą technologiczną”, gdy jego oparta na handlu elektronicznym i tańsza struktura notowań przyciągnęła szybko rozwijające się firmy (np. Microsoft, Apple, Intel i Cisco – wszystkie wybrały Nasdaq), umacniając jego pozycję jako centrum amerykańskich przedsiębiorstw innowacyjnych. Było to również preludium do pouczającej historii, o której warto pamiętać. 10 marca 2000 r., w szczytowym momencie szaleństwa dotcomowego, indeks Composite osiągnął poziom 5048,62 punktów. Prezes Fed Alan Greenspan wygłosił swoje legendarne już ostrzeżenie ponad trzy lata wcześniej, w grudniu 1996 r., a wzrost indeksu był niemal trzykrotny – zbyt wcześnie:
Skąd wiemy, kiedy irracjonalny entuzjazm spowodował nadmierny wzrost wartości aktywów? | Alan Greenspan, prezes Rezerwy Federalnej, grudzień 1996 r.
Rynek nie czekał na odpowiedź: spadł wówczas o około 78%, doprowadzając takie spółki jak Pets.com do zera, a poprzedni szczyt osiągnął dopiero w 2015 roku. Pamiętajcie o tej piętnastoletniej podróży w obie strony. Tematem tego artykułu jest to, że indeksy z dużym udziałem spółek technologicznych oraz aktywa, które poruszają się wraz z nimi, są niezwykle wrażliwe na te same siły w obu kierunkach.
Kiedy w wiadomościach słyszymy, że „indeks Nasdaq zamknął się wzrostem o 1,2%”, nie chodzi tu o samą giełdę. Chodzi o indeks, a takich jest kilka. Krótko mówiąc: Nasdaq to nie jedna rzecz. Może to odnosić się do giełdy, spółki, rodziny indeksów lub funduszy ETF, które je odzwierciedlają; w większości nagłówków termin „Nasdaq” oznacza indeks Composite lub Nasdaq-100.
Nasdaq Composite, Nasdaq-100 i NDXT: czym się różnią?
Termin „Nasdaq” może odnosić się do kilku powiązanych ze sobą, ale różnych pojęć, dlatego poniżej przedstawiamy krótkie omówienie giełdy, spółki, głównych indeksów oraz funduszy ETF, z których najczęściej korzystają inwestorzy.
| Termin | Symbol giełdowy | Czym to właściwie jest | Co monitoruje | Dlaczego to ma znaczenie |
|---|---|---|---|---|
| Giełda Nasdaq | — | Giełda elektroniczna | Spółki notowane i będące przedmiotem obrotu na giełdzie Nasdaq | Rynek, na którym odbywa się obrót akcjami |
| Nasdaq, Inc. | NDAQ | Spółka notowana na giełdzie | Sam operator giełdy | Nasdaq jest również spółką notowaną na giełdzie |
| Indeks Nasdaq Composite | IXIC / COMP | Ogólny indeks giełdowy | Prawie wszystkie akcje notowane na giełdzie Nasdaq | Najszerszy wskaźnik akcji notowanych na giełdzie Nasdaq |
| Nasdaq 100 | NDX | Indeks akcji spółek o dużej kapitalizacji | 100 największych spółek niefinansowych notowanych na giełdzie Nasdaq | Główni inwestorzy skupiający się na spółkach technologicznych śledzą |
| Sektor technologiczny indeksu Nasdaq-100 | NDXT | Indeks sektorowy | Firmy technologiczne wchodzące w skład indeksu Nasdaq-100 | Węższy wskaźnik obejmujący wyłącznie spółki technologiczne |
| Fundusz Invesco QQQ | QQQ | Fundusz typu ETF | Indeks Nasdaq-100 | Najpopularniejszy sposób, w jaki inwestorzy „kupują indeks Nasdaq” |
| Fundusz ETF Invesco NASDAQ 100 | QQQM | Fundusz typu ETF | Indeks Nasdaq-100 | Produkt siostrzany QQQ o niższych opłatach |
Kilka praktycznych przykładów tłumaczeń:
- Ten Indeks Nasdaq Composite jest to najszerszy wskaźnik, obejmujący praktycznie wszystkie akcje notowane na giełdzie: spółki o dużej kapitalizacji, spółki o małej kapitalizacji, firmy z branży biotechnologicznej oraz sektora finansowego.
- Ten Nasdaq 100 jest to wskaźnik o węższym zakresie: 100 największych spółek niefinansowych notowanych na giełdzie Nasdaq, według kapitalizacji rynkowejPonieważ nie obejmuje on spółek z sektora finansowego i zdominowany jest przez gigantów technologicznych o ogromnej kapitalizacji, jest to indeks, który faktycznie śledzi większość inwestorów detalicznych i zagranicznych, a także ten, wokół którego zazwyczaj budowane są fundusze ETF.
- QQQ czy śledzi go fundusz ETF firmy Invesco, jeden z najczęściej notowanych funduszy ETF na świecie, którego aktywa sięgają setek miliardów; QQQM jest jego tańszą wersją.
- NDXT stanowi węższy podzbiór obejmujący wyłącznie te spółki z indeksu Nasdaq-100, które zgodnie z klasyfikacją Industry Classification Benchmark zostały zakwalifikowane do sektora technologicznego. Jest to ekspozycja wyłącznie na sektor technologiczny, z wyłączeniem spółek z branży konsumenckiej, opieki zdrowotnej i przemysłowej, które również wchodzą w skład indeksu Nasdaq-100.
Od tego momentu, gdy w niniejszym artykule pojawia się termin „Nasdaq”, odnosi się on do ogólnej sytuacji na tych indeksach. Do celów analizy korelacji najdokładniejszym punktem odniesienia jest indeks Nasdaq-100 oraz fundusz QQQ, który stanowi jego zbywalny odpowiednik.
Nasdaq a S&P 500: czym się różnią?
Nasdaq sam w sobie jest giełdą, podczas gdy S&P 500 to indeks; to właśnie indeks Nasdaq-100 mają na myśli inwestorzy, gdy porównują go z „Nasdaq”. Indeks Nasdaq-100 śledzi 100 największych niefinansowych spółek z giełdy Nasdaq, z przewagą sektorów technologii, usług komunikacyjnych, internetowych usług konsumenckich, półprzewodników, oprogramowania w chmurze, infrastruktury sztucznej inteligencji oraz innych dynamicznie rozwijających się branż.
Indeks S&P 500 obejmuje 500 dużych amerykańskich spółek z bardzo szerokiego spektrum branż. Obejmuje on nie tylko sektor technologiczny, ale także finansowy, opieki zdrowotnej, przemysłowy, energetyczny, dóbr podstawowych, użyteczności publicznej, nieruchomości oraz surowców. Dzięki temu stanowi on szeroki punkt odniesienia dla amerykańskiego rynku spółek o dużej kapitalizacji.
| Funkcja | Nasdaq 100 | S&P 500 |
|---|---|---|
| Główny indeks giełdowy | NDX | SPX |
| Typowy pełnomocnik funduszu ETF | QQQ / QQQM | SPY / VOO / IVV |
| Liczba przedsiębiorstw | 100 | 500 |
| Wymóg dotyczący wymiany | Musi być notowana na giełdzie Nasdaq | Nasdaq lub NYSE |
| Czy zawarto dane finansowe? | Nie | Tak |
| Profil branży | zorientowane na technologie, rozwój i innowacje | Szeroki indeks amerykańskich spółek o dużej kapitalizacji |
| Sposób ważenia | Zmodyfikowana waga według kapitalizacji rynkowej | Ważone kapitalizacją rynkową |
| Typowe zastosowanie | Wskaźnik wzrostu i technologii | Ogólny wskaźnik amerykańskiego rynku akcji |
| Znaczenie kryptowalut | Bardziej zbliżone do skłonności Bitcoina do podejmowania ryzyka | Przydatne w szerszym kontekście, ale mniej skupione na tematach, które napędzają rynek kryptowalut |
Kluczową różnicą jest zakres indeksu. Nasdaq-100 ma węższy zakres i jest w większym stopniu narażony na wahania spółek technologicznych o bardzo dużej kapitalizacji oraz spółek wzrostowych; S&P 500 ma szerszy zakres i stanowi domyślny punkt odniesienia dla „amerykańskiego rynku akcji”. Ma to znaczenie dla inwestorów kryptowalutowych: korelacja bitcoina jest zazwyczaj omawiana w odniesieniu do indeksu Nasdaq-100, a nie S&P 500, ponieważ bitcoin często zachowuje się bardziej jak aktywa wzrostowe o wysokim współczynniku beta, wrażliwe na płynność, niż jak szeroko zdywersyfikowany benchmark.
Kiedy stopy procentowe spadają, poprawia się płynność lub powraca apetyt na ryzyko napędzany przez sztuczną inteligencję, indeks Nasdaq-100 i kurs bitcoina reagują bardziej dynamicznie; kiedy stopy procentowe rosną lub inwestorzy ograniczają ryzyko, oba instrumenty mogą jednocześnie tracić na wartości. Indeks S&P 500 nadal odzwierciedla ogólny apetyt na ryzyko, ale indeks Nasdaq-100 daje wyraźniejszy obraz tych samych czynników wzrostu, płynności i ryzyka spekulacyjnego, które napędzają rynek kryptowalut.
Czym Nasdaq różni się od Dow
Indeks Dow Jones Industrial Average to kolejny ważny amerykański wskaźnik, ale znacznie różniący się od obu poprzednich. Odzwierciedla on jedynie 30 dużych spółek z sektora blue chip, a jest to ważony ceną. Oznacza to, że spółki o wyższych cenach akcji mają większy wpływ niezależnie od całkowitej wartości rynkowej, podczas gdy indeksy Nasdaq-100 i S&P 500 są ważone przede wszystkim według kapitalizacji rynkowej.
A więc: Dow to wąski indeks blue chipów, S&P 500 to szeroki indeks spółek o dużej kapitalizacji, a Nasdaq-100 to skoncentrowany indeks spółek technologicznych i wzrostowych. Jeśli chodzi o korelację z kryptowalutami, indeks Nasdaq-100 jest zazwyczaj najbardziej przydatnym punktem odniesienia; indeks Dow nadal odzwierciedla ogólne nastroje rynkowe, ale nie jest tak silnie powiązany z tematami technologicznymi, sztuczną inteligencją, długoterminowym wzrostem i płynnością, które napędzają bitcoina.
Dlaczego Nasdaq jest „indeksem technologicznym”
Trzy cechy strukturalne wyjaśniają, dlaczego główne indeksy Nasdaq zachowują się w taki sposób.
1. Sektor charakteryzuje się wysokim stopniem koncentracji
Sektor technologii informacyjnych i usług komunikacyjnych stanowi łącznie znacznie ponad połowę indeksu Nasdaq-100 pod względem wartości rynkowej. Zgodnie z dokumentacją funduszu QQQ firmy Invesco sam udział sektora technologii informacyjnych wynosi ponad 50%, więc za większość zmian odpowiada zaledwie kilka obszarów tematycznych (półprzewodniki, chmura obliczeniowa, reklama cyfrowa, infrastruktura sztucznej inteligencji).
2. Koncentracja spółek o bardzo dużej kapitalizacji jest jeszcze większa
Według stanu na maj 2026 r. pięć największych pozycji w portfelu funduszu QQQ – Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon i Alphabet (akcje klasy A) – stanowi około 30% wartości całego funduszu, a 10 największych pozycji – około 47–50%. Już jedna konferencja dotycząca wyników finansowych Nvidii lub zmiana prognoz Microsoftu może wpłynąć na cały indeks.
3. Akcje spółek technologicznych to aktywa o długim horyzoncie inwestycyjnym
Najważniejsza kwestia. Firmy z branży technologicznej i rozwijające się generują większość swoich prognozowanych przepływów pieniężnych w odległej przyszłości; po zdyskontowaniu ich do wartości bieżącej nawet niewielkie zmiany stóp procentowych mają ogromny wpływ na wyceny. Inwestorzy obligacyjni nazywają to czas trwania, a akcje spółek technologicznych zachowują się jak aktywa o bardzo długim horyzoncie czasowym, mimo że nie są to papiery wartościowe o stałym dochodzie.
| Artykuł z serwisu Nasdaq | Co to oznacza | Dlaczego ma to znaczenie dla korelacji kryptowalut |
|---|---|---|
| Duży udział sektora technologicznego | O wyniki indeksu decydują oprogramowanie, półprzewodniki, chmura obliczeniowa, sztuczna inteligencja oraz platformy cyfrowe | Sektory te są bardzo wrażliwe na zmiany stóp procentowych, płynność oraz prognozy dotyczące wzrostu gospodarczego |
| Koncentracja spółek o bardzo dużej kapitalizacji | Kilka firm ma znaczący udział w strukturze indeksu | Ogólny apetyt na ryzyko na rynku może zmienić się pod wpływem kilku raportów finansowych lub doniesień dotyczących sztucznej inteligencji |
| Profil długotrwały | W dużej mierze wycena zależy od przyszłych przepływów pieniężnych | Wyższe stopy procentowe mocno obniżają wyceny; większa płynność je wspiera |
| Międzynarodowa baza inwestorów | Akcje QQQ znajdują się w posiadaniu inwestorów detalicznych, doradców finansowych, funduszy hedgingowych oraz instytucji | Wielu z tych samych inwestorów posiada obecnie bitcoiny za pośrednictwem giełd lub funduszy ETF |
| Wrażliwość narracyjna | Dominują tematy związane ze sztuczną inteligencją, innowacjami, przełomowymi zmianami i perspektywami rozwoju | Podobne narracje mają również wpływ na niektóre segmenty rynku kryptowalut |
Połączmy te trzy czynniki, a otrzymamy indeks niezwykle wrażliwy na doniesienia dotyczące sztucznej inteligencji, zmiany stóp procentowych, warunki płynności oraz wszelkie wahania apetytu na ryzyko na całym rynku. To właśnie ta wrażliwość, a nie jakaś wspólna technologia, łączy go z kryptowalutami. Nasdaq-100 to nie tylko „giełda”; to skoncentrowany, silnie zorientowany na technologie i wrażliwy na płynność indeks wzrostowy, co sprawia, że znacznie bardziej prawdopodobne jest, iż będzie on podążał za Bitcoinem niż szeroki, defensywny benchmark.
Związek między indeksem Nasdaq a rynkiem kryptowalut
Wnioski wynikające z obserwacji empirycznych są jednoznaczne: od 2020 roku korelacja krocząca między kursem bitcoina a indeksem Nasdaq-100 wykazuje wyraźną tendencję wzrostową. Wcześniej oba wskaźniki zmieniały się w dużej mierze niezależnie od siebie, a ich korelacja często wynosiła blisko zero lub była nawet nieznacznie ujemna.
Według Dane LSEG, Korelacja bitcoina z indeksem Nasdaq-100 wyniosła średnio 0,52 w 2025 r., co stanowi ponad dwukrotność wartości 0,23 odnotowanej w 2024 r., a dane Bloomberga przytoczone przez The Kobeissi Letter wykazały, że 30-dniowa korelacja osiągnęła około 0,80 w listopadzie 2025 r., co stanowi najwyższy odczyt od 2022 r. Średnia z pięciu lat ustabilizowała się na poziomie około 0,54.
Wyróżniają się trzy punkty zwrotne:
- Marzec 2020 r., krach związany z COVID-19: Bitcoin i indeks Nasdaq załamały się jednocześnie w wyniku globalnego szoku płynnościowego, gdy inwestorzy wyprzedawali wszystko, by zdobyć gotówkę, a następnie odnotowały wspólny wzrost, gdy banki centralne wprowadziły bezprecedensowe środki stymulacyjne. Korelacja między nimi gwałtownie wzrosła i utrzymała się na tym poziomie.
- Cykl podwyżek stóp procentowych w 2022 r.: W miarę jak Fed zdecydowanie podnosił stopy procentowe w celu zwalczania inflacji, oba aktywa odnotowały równoległy spadek: cena bitcoina spadła o około 65% w stosunku do szczytowego poziomu z listopada 2021 r., a indeks Nasdaq-100 stracił ponad 30% w tym samym okresie. Wśród inwestorów głównego nurtu utrwaliło się postrzeganie bitcoina jako „aktywa ryzykownych”, a nie „cyfrowego złota”.
- Styczeń 2024 r., zatwierdzenie spotowego funduszu ETF opartego na bitcoinie: Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (SEC) zatwierdziła pierwsze fundusze ETF oparte na bitcoinie, co natychmiast pogłębiło powiązania strukturalne z rynkami tradycyjnymi. Według stanu na maj 2026 r. skumulowane napływy środków do Amerykańskie fundusze ETF oparte na kursie spotowym bitcoina Łącznie około 58,7 mld dolarów od momentu uruchomienia, przy czym największy udział ma fundusz iShares Bitcoin Trust firmy BlackRock.
W tym ostatnim przypadku kryje się ironia, którą warto docenić. Sześć lat przed pojawieniem się tych opakowań Warren Buffett ostro skrytykował bitcoina, mówiąc wprost:
[Bitcoin to] prawdopodobnie trucizna na szczury do potęgi drugiej. | Warren Buffett, Walne zgromadzenie akcjonariuszy Berkshire Hathaway, 2018 r.
Do 2024 roku ten sam „trucizna na szczury” znalazła się w regulowanych funduszach ETF, których właścicielami byli ci sami doradcy, co posiadacze QQQ, tuż obok akcji spółek technologicznych, które Buffett tak bardzo ceni. Dzięki obecności bitcoina w tych instrumentach jego zachowanie jeszcze bardziej zbliżyło się do indeksów akcji o silnym udziale spółek technologicznych.
Reżimy korelacji: jak zmieniły się wzajemne relacje
Zależność między kursem bitcoina a indeksem Nasdaq-100 ulegała zmianom w różnych okresach rynkowych – od w większości niezależnych zmian cen przed 2020 r. po znacznie silniejszą korelację wynikającą z czynników makroekonomicznych po kryzysie związanym z COVID-19 i zatwierdzeniu funduszu ETF.
| Okres | Związek między BTC a Nasdaq | Co się zmieniło | Wnioski dla czytelników |
|---|---|---|---|
| Przed 2020 r. | Słabe, niestabilne, często bliskie zeru | Kryptowaluty były nadal oddzielone od tradycyjnych portfeli | Bitcoin wydawał się wówczas bardziej zróżnicowany niż obecnie |
| Marzec 2020 r. – szok związany z COVID-19 | Współczynnik korelacji gwałtownie wzrósł | Oba rynki przeżyły gwałtowny spadek w wyniku paniki związanej z płynnością, a następnie odnotowały wzrost dzięki pakietowi stymulacyjnemu | Płynność makroekonomiczna stała się głównym czynnikiem napędzającym |
| Cykl podwyżek stóp procentowych w 2022 r. | Silna korelacja z unikanie ryzyka | Wyższe stopy procentowe zahamowały wzrost wartości kryptowalut o długim okresie zapadalności oraz kryptowalut spekulacyjnych | Bitcoin zachowywał się jak akcje spółek technologicznych o wysokim współczynniku beta, a nie jak cyfrowe złoto |
| Era ETF-ów typu spot w 2024 roku | Wzrosła liczba przypadków nakładania się kompetencji instytucji | Bitcoin został włączony do regulowanych instrumentów inwestycyjnych wykorzystywanych przez doradców | W tradycyjnych portfelach zaczęto inwestować w BTC obok QQQ |
| Okresy na oddzielenie produkcji od wsparcia w latach 2025–2026 | Korelacja została chwilowo przerwana | Wiodącą rolę odegrały czynniki związane z kryptowalutami lub akcjami | Korelacja to model, a nie prawo |
Wyniki badań instytucjonalnych pokrywają się z danymi rynkowymi. W publikacji MFW „Global Financial Stability Note 2022/01” odnotowano wzrost korelacji między kryptowalutami a akcjami po 2020 roku i przypisano go w dużej mierze wspólnym czynnikom makroekonomicznym; w dokumencie roboczym MFW z 2023 roku, Nowe dowody na istnienie efektów zewnętrznych między aktywami kryptograficznymi a rynkami finansowymi (Iyer i Popescu) stwierdzili, że aktywa kryptograficzne wywierają znaczący wpływ na rynki tradycyjne, zwłaszcza w okresach awersji do ryzyka.
Ten Bank Rozrachunków Międzynarodowych, Bank Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku oraz firmy takie jak Coin Metrics, Kaiko, Glassnode i NYDIG opublikowały analizy, które wskazują na to samo.
W praktyce wniosek jest prosty: jeśli w Twoim portfelu znajdują się zarówno bitcoiny, jak i fundusze ETF o dużym udziale indeksu Nasdaq, dywersyfikacja może być mniejsza, niż sugeruje to pierwszy rzut oka na alokację aktywów, ponieważ te dwa rodzaje aktywów często reagują na te same sygnały makroekonomiczne (np. decyzje Fed, dane o inflacji CPI, warunki płynności) w ten sam sposób i w tym samym czasie. Jednak korelacja mierzy jedynie to, w jakim stopniu dwa aktywa mają zmieniały się razem; nie gwarantuje to jednak, jak zachowają się w obliczu kolejnego wstrząsu. Należy traktować tę zależność jako cechę charakterystyczną obecnego reżimu makroekonomicznego, a nie jako niezmienne prawo rynków.
Skąd bierze się ta zależność: cztery mechanizmy makroekonomiczne
Ten związek nie jest żadną tajemnicą. Wynika on z kilku wzajemnie się nakładających czynników, które oddziałują na oba aktywa w ten sam sposób.
1. Wspólna wrażliwość na zmiany stóp procentowych i płynności
Najważniejszy mechanizm. Zarówno akcje spółek technologicznych o długoterminowym horyzoncie inwestycyjnym, jak i bitcoin zachowują się jak aktywa ryzykowne wrażliwe na zmiany płynności: gdy banki centralne zaostrzają politykę pieniężną i ograniczają płynność, ceny obu spadają; gdy płynność wzrasta w wyniku obniżek stóp procentowych, ekspansji bilansowej lub bodźców fiskalnych, ceny obu rosną. Każdy, kto porównał podaż pieniądza M2 z cenami kryptowalut Każdy, kto śledził sytuację w ciągu ostatnich pięciu lat, dostrzeże ten schemat.
2. Wspólna podstawa opodatkowania
Coraz częściej ci sami inwestorzy instytucjonalni i detaliczni posiadają w swoim portfelu oba te aktywa. Doradcy inwestycyjni, fundusze hedgingowe, firmy zarządzające majątkiem rodzinnym oraz użytkownicy aplikacji maklerskich traktują obecnie ekspozycję na bitcoina i indeks Nasdaq jako powiązane pozycje w ramach jednej alokacji „wzrostowej” i redukują je jednocześnie, gdy zmienia się apetyt na ryzyko (na przykład po posiedzenie FOMC o jastrzębim nastawieniu). Zatwierdzenie funduszu ETF w 2024 r. pogłębiło to nakładanie się w wymiarze strukturalnym.
3. Typowe czynniki napędzające narrację
Optymizm związany ze sztuczną inteligencją napędza zarówno akcje największych spółek z indeksu Nasdaq, jak i narracje dotyczące kryptowalut powiązanych z AI (zdecentralizowane sieci infrastruktury fizycznej, zdecentralizowane tokeny AI, protokoły wynajmu procesorów graficznych); obniżki stóp Fed sprzyjają wzrostom obu tych segmentów. Informacje te rozchodzą się obecnie w ciągu kilku godzin po różnych klasach aktywów, rozpowszechniane przez aplikacje do handlu detalicznego oraz kryptowalutową społeczność na Twitterze.
4. Przepływy środków w ramach funduszy algorytmicznych i makroekonomicznych
Strategie systematyczne, fundusze ilościowe, portfele oparte na parytecie ryzyka oraz inwestorzy podążający za trendami traktują bitcoina i indeksy akcji jako składniki tego samego koszyka aktywów ryzykownych. Gdy zmienność gwałtownie rośnie, ograniczają ekspozycję w całym koszyku; gdy spada, ponownie zwiększają zaangażowanie w całym koszyku.
Co wpływa na oba rynki?
Mechanizmy te ujawniają się najwyraźniej w kontekście wydarzeń o znaczeniu makroekonomicznym, gwałtownych zmian wyników finansowych, przepływów środków w funduszach ETF oraz nagłych zmian apetytu na ryzyko na całym rynku.
| Wyzwalacz | Typowa reakcja rynku Nasdaq | Typowa reakcja na kryptowaluty | Dlaczego to ma znaczenie |
|---|---|---|---|
| Wysoki wskaźnik CPI | Często wyprzedaje się | Często wyprzedaje się | Wyższa inflacja może oznaczać utrzymywanie się wyższych stóp procentowych przez dłuższy czas |
| Sygnał o łagodnym nastawieniu Fed | Często organizowane są wiece | Często organizowane są wiece | Łagodniejsza polityka sprzyja aktywom ryzykownym |
| Rosną oczekiwania dotyczące obniżki stóp procentowych | Często organizowane są wiece | Często organizowane są wiece | Niższe stopy dyskontowe sprzyjają aktywom o długim terminie zapadalności |
| Gwałtowny wzrost rentowności obligacji skarbowych | Często wyprzedaje się | Często wyprzedaje się | Wyższe zyski konkurują z aktywami o charakterze spekulacyjnym |
| Optymizm związany ze sztuczną inteligencją | Akcje technologicznych gigantów mogą odnotować wzrost | Kryptowaluty powiązane ze sztuczną inteligencją mogą odnotować wzrost | Historia „innowacji” rozprzestrzenia się na różnych rynkach |
| Napływ środków do ETF-ów opartych na kursie spotowym bitcoina | Ograniczony wpływ bezpośredni | Często sprzyja to BTC | Popyt związany z kryptowalutami napływa poprzez regulowane instrumenty |
| Szokujące wyniki finansowe firmy Nvidia | Może wpłynąć na cały indeks Nasdaq-100 | Zazwyczaj pośredni | Czynnik sprzyjający wzrostowi wartości akcji |
| Awaria giełdy kryptowalut | Ograniczony wpływ bezpośredni | Często niekorzystne dla kryptowalut | Wstrząs związany z zaufaniem i płynnością na rynku kryptowalut |
| Gwałtowny wzrost zmienności spowodowany awersją do ryzyka | Często wyprzedaje się | Często wyprzedaje się | Fundusze i inwestorzy ograniczają zaangażowanie w aktywa ryzykowne |
Żadna z tych przyczyn nie ma charakteru trwałego, ale razem wyjaśniają one, dlaczego od 2020 roku indeks Nasdaq i rynek kryptowalut są ze sobą tak ściśle powiązane oraz dlaczego ta zależność, jeśli już, to jeszcze bardziej się wzmocniła od czasu zatwierdzenia funduszy ETF. Bitcoin nie musi być akcję spółki technologicznej handel na przykład: gdy te same siły makroekonomiczne, ci sami inwestorzy i te same modele ryzyka napędzają oba rynki, zmiany cen zbiegają się.
Jak decyzja Fed może wpłynąć na kurs bitcoina
Prostym sposobem na zrozumienie tego związku jest prześledzenie łańcucha od polityka pieniężna w odniesieniu do ryzyka portfelowego:
Nie dzieje się to automatycznie za każdym razem. Jednak w obecnej strukturze rynku, po 2020 roku, jest to na tyle powszechne, że inwestorzy kryptowalutowi śledzą obecnie ten sam kalendarz wydarzeń makroekonomicznych, co inwestorzy giełdowi: wskaźnik CPI, dane o zatrudnieniu, posiedzenia Fed, rentowności obligacji skarbowych, dane dotyczące płynności oraz kurs dolara.
Kiedy korelacja przestaje działać
Związek ten jest rzeczywisty, ale nie trwały. Istnieje kilka czynników, które mogą spowodować odłączenie kursu bitcoina od indeksu Nasdaq, niekiedy na dłuższy czas.
Wydarzenia związane z kryptowalutami
Półludzie, poważne awarie systemów wymiany danych, wstrząsy regulacyjne oraz gwałtowne wzrosty przepływów w funduszach ETF typu spot mogą sprawić, że kryptowaluty zaczną podążać własną ścieżką. Pod koniec 2025 roku kurs bitcoina przez kilka tygodni po październikowym szczycie znacznie odbiegał od indeksu Nasdaq, mimo że indeks Nasdaq-100 notował poziomy bliskie rekordowym.
Wstrząsy związane z rynkiem akcji
Znakomite wyniki finansowe Nvidii, rozczarowujące prognozy Apple’a czy orzeczenie antymonopolowe przeciwko Alphabetowi mogą spowodować gwałtowne wahania na giełdzie Nasdaq, nie mając przy tym żadnego wpływu na kurs bitcoina — wiadomości dotyczące poszczególnych spółek nie mają odpowiednika w świecie kryptowalut.
Zmiany reżimu
Jeśli Fed gwałtownie zmieni kurs lub oczekiwania inflacyjne ulegną zmianie, kierunek tej korelacji może się odwrócić. W krótkich okresach silnych napięć na rynkach akcji złoto i bitcoin zachowywały się raczej jak bezpieczne aktywa służące do zabezpieczenia portfela niż jako aktywa ryzykowne.
Kwestia długoterminowa
Niektórzy analitycy twierdzą, że w miarę jak Bitcoin dojrzewa i staje się postrzegane raczej jako cyfrowe złoto niż jako instrument technologiczny o wysokim współczynniku beta, jego korelacja z rynkiem akcji powinna z czasem ulec osłabieniu. Jak dotąd dane nie wskazują na to jednoznacznie, ale jest to kwestia o charakterze strukturalnym, którą warto obserwować.
Kiedy Nasdaq i Bitcoin najczęściej zmieniają się w tym samym kierunku
Bitcoin i indeks Nasdaq-100 wykazują najsilniejszą tendencję do poruszania się w tym samym kierunku, gdy głównym czynnikiem napędzającym są czynniki makroekonomiczne (stopy procentowe, inflacja, płynność lub ogólny apetyt na ryzyko), a mniej wyraźnie, gdy czynnikiem tym są kwestie specyficzne dla kryptowalut lub akcji.
| Sytuacja rynkowa | Prawdopodobna korelacja | Dlaczego |
|---|---|---|
| Tydzień posiedzeń Fed | Wyższy | Oba czynniki reagują na oczekiwania dotyczące stóp procentowych i płynności |
| Nieoczekiwany wzrost inflacji | Wyższy | Aktywa ryzykowne często tracą na wartości jednocześnie |
| Ogólna panika na rynku | Wyższy | Inwestorzy sprzedają płynne aktywa, aby pozyskać środki pieniężne |
| Okres silnego napływu środków do funduszy ETF | Niższy / mieszany | Cena bitcoina może zależeć od popytu na kryptowaluty |
| Tydzień publikacji wyników finansowych największych firm technologicznych | Niższy / mieszany | Notowania na giełdzie Nasdaq mogą ulec zmianie w zależności od wyników poszczególnych spółek |
| Szok regulacyjny w branży kryptowalut | Niższy / mieszany | Bitcoin może przestać podążać za rynkiem akcji |
| Wydarzenie związane z cyklem halvingu bitcoina | Niższy / mieszany | Dominują czynniki związane z podażą kryptowalut oraz narracja |
| Spokojna sytuacja makroekonomiczna | Niższy / niestabilny | Czynniki sprzyjające konkretnym aktywom mają większe znaczenie |
Proste drzewo decyzyjne
Najpierw zadaj jedno pytanie: Czy główny wstrząs ma podłoże makroekonomiczne?
- Tak → Bitcoin i indeks Nasdaq częściej zmieniają się w tym samym kierunku.
- Nie → istnieje większe prawdopodobieństwo, że związek się rozpadnie.
Następnie zapytaj: Czy ten wstrząs dotyczy wyłącznie kryptowalut, czy też akcji?
- Dotyczy kryptowalut → Kurs bitcoina może przestać podążać za indeksem Nasdaq.
- Dotyczące kapitału własnego → Indeks Nasdaq może zmieniać się niezależnie od kursu bitcoina.
- Powszechny wstrząs płynnościowy → oba mogą gwałtownie zmienić kierunek.
Innymi słowy, korelacja jest najsilniejsza, gdy dominują czynniki makroekonomiczne, a najsłabsza, gdy na pierwszy plan wysuwają się wydarzenia dotyczące konkretnych aktywów.
Co to oznacza dla inwestorów
Nie chodzi tu o to, że kursy bitcoina i indeksu Nasdaq zawsze zmieniają się w tym samym kierunku. Tak nie jest, zwłaszcza w 2026 roku, kiedy sztuczna inteligencja będzie największą bańką spekulacyjną w gospodarce. Chodzi o to, że korzyści płynące z dywersyfikacji mogą być mniejsze, niż się wydaje, w momentach, kiedy dywersyfikacja ma największe znaczenie.
Portfel zawierający zarówno QQQ, jak i bitcoina może sprawiać wrażenie, że obejmuje dwa zupełnie różne aktywa (jedno to regulowany ETF oparty na akcjach, drugie to zdecentralizowany kryptowalutowy aktywum), ale w praktyce oba mogą podlegać wpływom cykli płynności, oczekiwań dotyczących stóp procentowych, apetytu na ryzyko, spekulacyjnych prognoz wzrostu, pozycjonowania inwestorów instytucjonalnych oraz delewarowanie oparte na makroekonomicznych czynnikach. Nie oznacza to, że którykolwiek z tych aktywów jest „zły”; oznacza to po prostu, że należy zdawać sobie sprawę z nakładania się ryzyka.
Przeliczanie ryzyka portfelowego
W poniższej tabeli przedstawiono, w jaki sposób popularne kombinacje portfelowe przekładają się na ukryte ryzyko, na które inwestorzy mogą faktycznie się narażać.
| Posiadanie | To, co inwestor uważa za swoją własność | Ukryta ekspozycja |
|---|---|---|
| QQQ | Innowacje i rozwój technologiczny spółek o dużej kapitalizacji | Stopy procentowe, cykl AI, koncentracja spółek o bardzo dużej kapitalizacji |
| Bitcoin | Inwestycje w cyfrowe złoto lub kryptowaluty | Płynność, skłonność do ryzyka, przepływy środków w funduszach ETF |
| QQQ + Bitcoin | Zróżnicowany wzrost oraz aktywa alternatywne | Potencjalnie jedna z grup ryzyka powiązanych w scenariuszu warunków skrajnych |
| QQQ + Bitcoin + złoto | Wzrost, kryptowaluty i zabezpieczenie | Lepsza mieszanka, ale nadal zależna od warunków |
| QQQ + Bitcoin + bony skarbowe | Aktywa ryzykowne połączone ze stabilnością środków pieniężnych | Bardziej wyraźny bufor płynności |
| Ogólny indeks akcji + Bitcoin | Akcje i kryptowaluty | Mniejsza koncentracja na Nasdaq, nadal narażona na czynniki makroekonomiczne |
Podsumowanie: Jeśli zarówno Bitcoin, jak i QQQ tracą na wartości w sytuacji spadku płynności, nie pełnią one w tym momencie roli prawdziwych instrumentów dywersyfikacyjnych. Mogą one służyć różnym celom w perspektywie długoterminowej, ale ich ryzyko krótkoterminowe może się pokrywać.
Wskazówki, na które warto zwrócić uwagę
Są to sygnały, które pomagają ustalić, czy kurs bitcoina wynika z czynników charakterystycznych dla rynku kryptowalut, czy też jest częścią szerszego rynku aktywów ryzykownych.
- 30-dniowa i 90-dniowa korelacja między BTC a indeksem Nasdaq
- Decyzje Rezerwy Federalnej w sprawie stóp procentowych
- Wskaźnik CPI i oczekiwania inflacyjne
- Rentowności obligacji skarbowych
- Siła dolara amerykańskiego
- Podaż pieniądza M2 i globalna płynność
- Przepływy netto funduszy ETF opartych na kursie spotowym bitcoina
- Koncentracja 10 największych spółek z indeksu Nasdaq-100
- Wyniki finansowe firm Nvidia, Apple, Microsoft, Amazon i Alphabet
- Wstrząsy związane z rynkiem kryptowalut: regulacje, upadłości giełd, halvingi, odwrócenie trendów przepływów w funduszach ETF
Pomagają one odpowiedzieć na najważniejsze pytanie: czy kurs bitcoina wynika obecnie z czynników charakterystycznych dla rynku kryptowalut, czy też jest częścią szerszego segmentu aktywów ryzykownych?
Podsumowanie
Nasdaq to największa amerykańska giełda elektroniczna, na której notowanych jest kilka różnych indeksów: szeroki indeks Composite, wąsko profilowany Nasdaq-100, indeks technologiczny NDXT oraz dominujący fundusz ETF QQQ. Kiedy inwestorzy porównują „Nasdaq z S&P 500”, zazwyczaj porównują indeks Nasdaq-100 z indeksem S&P 500, a to porównanie ma znaczenie:
- Nasdaq-100: wyznacznik intensywnego rozwoju i innowacyjności.
- S&P 500: szerszy indeks referencyjny amerykańskich spółek o dużej kapitalizacji.
- Dow: wąski indeks blue chipów.
- Bitcoin: coraz częściej uwzględniane w tradycyjnych portfelach inwestycyjnych.
Zarówno Bitcoin, jak i indeks Nasdaq-100 silnie reagują na zmiany płynności, stóp procentowych i apetytu na ryzyko, dlatego też Nasdaq-100 jest często najtrafniejszym punktem odniesienia na rynku akcji dla kryptowalut. Dla każdego inwestora posiadającego oba aktywa zrozumienie tej korelacji ma kluczowe znaczenie dla zrozumienia rzeczywistego ryzyka portfela: dwie pozycje, które na papierze wyglądają na dywersyfikację, w praktyce mogą działać jak jedna, zwłaszcza podczas wydarzeń makroekonomicznych (decyzje Fed, Wyniki wskaźnika CPI, wstrząsy płynnościowe) mają największe znaczenie. Korelacja ta może ulec załamaniu, ale nie można jej ignorować.
