Nếu bạn đã sử dụng Uniswap để hoán đổi ETH lấy USDC, tức là bạn đã sử dụng một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay. Bạn đã gửi một loại token, nhận được một loại khác và cuối cùng sở hữu một tài sản. Nếu bạn đã sử dụng Hyperliquid để mở vị thế mua BTC với đòn bẩy 5x, bạn đã sử dụng một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vĩnh viễn. Bạn đã gửi tài sản thế chấp, mở một hợp đồng tổng hợp và không nắm giữ bất kỳ BTC nào cả.
Hai loại sàn giao dịch phi tập trung này cùng chia sẻ một chuỗi khối và triết lý tự quản lý tài sản. Tuy nhiên, ngoài những điểm chung đó, chúng được xây dựng với những mục đích cơ bản khác nhau, phục vụ các mức độ rủi ro khác nhau và hoạt động theo các cơ chế hoàn toàn khác biệt.
Việc hiểu rõ sự khác biệt này là rất quan trọng, bởi vì việc nhầm lẫn giữa hai khái niệm này sẽ dẫn đến những sai lầm; các nhà giao dịch tiếp cận sàn giao dịch perp DEX với những giả định về giao dịch giao ngay thường xuyên đánh giá thấp rủi ro; trong khi đó, những nhà giao dịch chỉ tập trung vào giao dịch giao ngay lại bỏ lỡ các công cụ phòng ngừa rủi ro và tối ưu hóa vốn hợp lệ mà các sàn perp DEX cung cấp.
Hướng dẫn này phân tích rõ ràng cả hai loại này.
Những điểm chính cần lưu ý
- Một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay cho phép bạn sở hữu tài sản thực tế. Bạn mua ETH, bạn nắm giữ ETH, và số ETH đó sẽ nằm trong ví của bạn ngay sau khi giao dịch hoàn tất.
- Một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) kiểu perp cho phép bạn tiếp xúc với biến động giá thông qua các sản phẩm tổng hợp. Bạn mở một hợp đồng theo dõi giá BTC, nhưng bạn không bao giờ nắm giữ BTC. Thay vào đó, bạn nắm giữ một vị thế.
- Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao dịch ngay mang theo rủi ro thị trường (giá tài sản giảm) và, đối với các nhà cung cấp thanh khoản, rủi ro tổn thất tạm thời. Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vĩnh viễn còn mang thêm rủi ro đòn bẩy, rủi ro thanh lý và chi phí tỷ lệ tài trợ.
- Đến tháng 6 năm 2026, các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) dạng hợp đồng vĩnh viễn sẽ xử lý khối lượng giao dịch hàng tháng vượt quá 400 tỷ USD; các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay sẽ xử lý khối lượng giao dịch vượt quá 500 tỷ USD. Cả hai đều là những tầng cơ sở hạ tầng thị trường trên chuỗi không thể thiếu.
- Thị trường giao ngay và thị trường kỳ hạn có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: các nhà đầu cơ chênh lệch giá sử dụng cả hai thị trường này đồng thời để duy trì sự cân bằng giữa các tỷ lệ tài trợ, từ đó tạo ra sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hai thị trường.
- Không có loại nào vốn dĩ tốt hơn loại nào, chúng phục vụ các trường hợp sử dụng khác nhau và có thể được kết hợp với nhau trong cùng một chiến lược.
Spot DEX là gì?
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay là nơi bạn có thể mua hoặc bán các tài sản thực tế theo giá thị trường hiện tại. Giao dịch được thanh toán ngay lập tức: bạn gửi token A, nhận token B, và tài sản đó sẽ được lưu trữ trong ví của bạn. Bạn là chủ sở hữu của nó.
Cơ chế chủ đạo là nhà tạo lập thị trường tự động (AMM), được Uniswap giới thiệu vào năm 2018. Thay vì ghép nối người mua với người bán thông qua sổ lệnh, AMM sử dụng một công thức toán học và một bể chứa gồm hai loại token được ghép đôi. Công thức này, thường là đường cong tích số không đổi (x × y = k), xác định giá dựa trên tỷ lệ giữa các token trong nhóm. Khi bạn mua ETH từ nhóm ETH/USDC, bạn sẽ thêm USDC và rút ETH ra, từ đó làm thay đổi tỷ lệ và đẩy giá lên cao hơn cho người mua tiếp theo.
Các nhà cung cấp thanh khoản gửi token vào các nhóm này và nhận được phí giao dịch làm phần thưởng. Họ phải chịu rủi ro mất mát tạm thời: nếu tỷ giá tương đối giữa hai loại token thay đổi đáng kể trong thời gian chúng nằm trong nhóm, họ sẽ nhận được số lượng token có giá trị ít hơn so với trường hợp họ chỉ đơn giản là nắm giữ trực tiếp các tài sản đó.
Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay hàng đầu vào tháng 6 năm 2026 bao gồm Uniswap (chiếm ưu thế trên Ethereum và các lớp 2), Aerodrome (dẫn đầu trên Base), Raydium (Solana), Curve (giao dịch hoán đổi giữa các stablecoin) và PancakeSwap (BNB Chain). Theo số liệu tính đến tháng 4 năm 2026, tổng khối lượng giao dịch trên các sàn DEX giao ngay trên tất cả các chuỗi khối đạt khoảng 525 tỷ USD trong 30 ngày gần nhất, theo DefiLlama.
Perp DEX là gì?
Sàn giao dịch phi tập trung (DEX) kiểu Perp là một sàn giao dịch phi tập trung nơi bạn có thể giao dịch các hợp đồng tương lai vĩnh viễn — các công cụ phái sinh theo dõi giá của một tài sản mà không trao cho bạn quyền sở hữu tài sản đó và không có ngày đáo hạn.
Bạn nạp tài sản thế chấp (thường là USDC), mở vị thế mua hoặc bán đối với một tài sản như BTC hoặc ETH, và thu được lợi nhuận hoặc chịu lỗ tùy theo biến động giá. Vị thế này là một giao dịch thông qua hợp đồng thông minh, không phải là việc chuyển nhượng tài sản. Bạn không bao giờ trực tiếp nắm giữ BTC. Khi giao dịch kết thúc, số USDC thế chấp của bạn sẽ được điều chỉnh để phản ánh lợi nhuận hoặc lỗ.
Cơ chế giúp giá hợp đồng vĩnh viễn duy trì ở mức gần với giá giao ngay chính là tỷ lệ tài trợ: một khoản thanh toán định kỳ giữa các nhà đầu tư nắm giữ vị thế mua và vị thế bán. Khi giá hợp đồng vĩnh viễn cao hơn giá giao ngay, các nhà đầu tư nắm giữ vị thế mua sẽ thanh toán cho các nhà đầu tư nắm giữ vị thế bán; khi thấp hơn, các nhà đầu tư nắm giữ vị thế bán sẽ thanh toán cho các nhà đầu tư nắm giữ vị thế mua. Cơ chế khuyến khích này liên tục thúc đẩy giá hợp đồng vĩnh viễn tiến tới trạng thái cân bằng với thị trường giao ngay.
Tỷ lệ đòn bẩy là yếu tố then chốt từ góc độ rủi ro. Với tỷ lệ đòn bẩy 10x, khoản ký quỹ 1.000 USD của bạn sẽ kiểm soát một vị thế trị giá 10.000 USD. Nếu giá biến động 10% theo hướng có lợi cho bạn, số tiền của bạn sẽ tăng gấp đôi. Ngược lại, nếu giá biến động 10% theo hướng bất lợi, toàn bộ số tiền của bạn sẽ bị mất sạch.
Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) hợp đồng vĩnh viễn hàng đầu vào tháng 6 năm 2026: Hyperliquid (chiếm khoảng 70% thị phần trên chuỗi), dYdX v4, GMX v2, Drift Protocol (dựa trên Solana), Vertex Protocol. Tổng khối lượng giao dịch hợp đồng vĩnh viễn trên chuỗi của riêng Hyperliquid vào tháng 3 năm 2026 đã đạt khoảng 432 tỷ USD.
So sánh song song
Cách thức hoạt động thực tế của các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) theo mô hình Spot
Một giao dịch hoán đổi tại chỗ trên Uniswap hoặc Raydium diễn ra theo quy trình đơn giản như sau:
- Bạn kết nối ví và chọn một cặp token (ví dụ: USDC → ETH).
- Công thức của AMM tính toán giá hiện tại dựa trên thành phần của bể thanh khoản.
- Bạn xác nhận giao dịch; hợp đồng thông minh sẽ tự động đổi USDC của bạn lấy ETH.
- ETH đã được chuyển vào ví của bạn. Giao dịch đã hoàn tất.
Toàn bộ quá trình này chỉ mất một giao dịch và vài giây. Bạn sở hữu ETH hoàn toàn. Nếu giá ETH tăng, bạn sẽ thu được lợi nhuận bằng cách bán với giá cao hơn. Nếu giá giảm, bạn sẽ phải chịu khoản lỗ do giá trị tài sản sụt giảm. Không có cơ chế nào buộc bạn phải chốt lời hoặc cắt lỗ, bạn có thể giữ vị thế này vô thời hạn miễn là vẫn giữ ví.
Đối với các nhà cung cấp thanh khoản, sự đánh đổi này phức tạp hơn. Bạn gửi cả hai loại token (ví dụ: ETH và USDC) vào bể thanh khoản, nhận được một phần phí giao dịch và có thể rút tiền bất cứ lúc nào bạn muốn. Rủi ro ở đây là tổn thất tạm thời: nếu giá ETH biến động mạnh lên hoặc xuống trong khi thanh khoản của bạn vẫn nằm trong bể thanh khoản, bạn sẽ nhận được tỷ lệ token có hiệu suất kém hơn khi rút tiền. Thanh khoản tập trung (Mô hình của Uniswap v3, nơi bạn chỉ định một khoảng giá) sẽ làm gia tăng cả khoản phí thu được lẫn rủi ro mất mát tạm thời trong khoảng giá đó.
Cách thức hoạt động thực tế của các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) Perp
Một giao dịch vĩnh viễn trên Hyperliquid hoặc GMX diễn ra theo một quy trình phức tạp hơn:
- Bạn gửi tài sản thế chấp USDC vào hợp đồng thông minh của nền tảng (đây là khoản ký quỹ của bạn).
- Bạn chọn một loại tài sản (BTC, ETH hoặc một loại tài sản thực như dầu thô) và mức đòn bẩy.
- Bạn mở một vị thế mua hoặc bán. Hợp đồng thông minh sẽ ghi lại giá vào lệnh, quy mô vị thế, tài sản thế chấp và tỷ lệ đòn bẩy của bạn.
- Vị thế vẫn được duy trì, tích lũy lợi nhuận/lỗ chưa thực hiện khi giá tài sản biến động.
- Cứ sau mỗi khoảng thời gian thanh toán (8 giờ hoặc liên tục, tùy thuộc vào nền tảng), một khoản thanh toán sẽ được thực hiện giữa các vị thế mua và bán thông qua hợp đồng thông minh. Tài sản thế chấp của bạn sẽ được trừ hoặc cộng tương ứng.
- Nếu thị trường biến động bất lợi cho bạn và tỷ lệ ký quỹ của bạn giảm xuống dưới ngưỡng duy trì, hợp đồng thông minh sẽ tự động thanh lý vị thế của bạn, không có cảnh báo trước, cũng không có thời gian ân hạn.
- Khi bạn chủ động đóng vị thế, hợp đồng thông minh sẽ trả lại tài sản thế chấp của bạn cộng hoặc trừ lợi nhuận/lỗ đã thực hiện.
Sự phức tạp so với giao dịch giao ngay là có thật. Bạn phải quản lý đòn bẩy, theo dõi tỷ lệ ký quỹ, theo dõi chi phí tài trợ và nắm rõ các ngưỡng thanh lý, tất cả cùng một lúc.
So sánh các hồ sơ rủi ro
Những rủi ro của sàn giao dịch phi tập trung (DEX):
- Rủi ro thị trường, Nếu giá tài sản giảm, giá trị khoản đầu tư của bạn sẽ giảm theo. Đây là rủi ro đơn giản nhất và phổ biến nhất.
- Thiệt hại tạm thời (chỉ áp dụng cho các nhà cung cấp thanh khoản), Khi tỷ lệ các token bạn đã nạp thay đổi do biến động giá, bạn có thể rút được số tiền có giá trị thấp hơn số tiền đã nạp, ngay cả sau khi đã nhận được phí.
- Rủi ro liên quan đến hợp đồng thông minh, Các hợp đồng trên sàn DEX có thể chứa lỗi. Các sàn DEX giao dịch ngay lớn như Uniswap và Aerodrome có lịch sử kiểm toán phong phú, nhưng không có mã nguồn nào là hoàn toàn miễn nhiễm với lỗi.
- Rủi ro MEV, Các đợt tấn công kiểu “sandwich” có thể thực hiện lệnh mua trước lệnh của bạn (khiến giá tăng lên) và bán ngay sau đó (với mức giá cao hơn), từ đó thu lợi từ giao dịch của bạn.
Các rủi ro liên quan đến Perp DEX (tất cả các yếu tố nêu trên, cộng thêm):
- Hệ số khuếch đại, Với mức đòn bẩy 10x, một biến động bất lợi 10% sẽ dẫn đến việc mất toàn bộ số tiền ký quỹ. Với mức đòn bẩy 20x, chỉ cần biến động 5% là đủ. Với mức đòn bẩy 50x, chỉ cần biến động 2% là đủ. Đòn bẩy làm thu hẹp đáng kể biên độ sai số cho phép.
- Rủi ro thanh lý, Việc đóng vị thế của bạn một cách tự động và bất khả kháng khi mức ký quỹ giảm xuống dưới mức ký quỹ duy trì. Không có thương lượng, không thể can thiệp thủ công, cũng không có cơ hội thứ hai. Hợp đồng thông minh sẽ tự động thực hiện việc này.
- Sự suy giảm tỷ lệ tài trợ, Với mức 0,01% cho mỗi khoảng thời gian 8 giờ, chi phí tài trợ tương đương khoảng 10,95% mỗi năm tính trên giá trị danh nghĩa của vị thế. Trong các giai đoạn thị trường có xu hướng mạnh, lãi suất có thể tăng vọt lên mức cao hơn đáng kể. Một vị thế về mặt kỹ thuật có lãi về giá có thể chuyển thành lỗ ròng nếu được giữ qua các giai đoạn chi phí tài trợ cao kéo dài.
- Rủi ro liên quan đến việc thao túng Oracle, Từ trước đến nay, các kẻ tấn công thường lợi dụng các nguồn dữ liệu oracle thiếu chính xác để gây ra các đợt thanh lý hàng loạt. Việc tổng hợp dữ liệu từ nhiều oracle giúp giảm thiểu rủi ro này nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn.
- Rủi ro dây chuyền, Các đợt thanh lý quy mô lớn tạo ra áp lực giá, từ đó kích hoạt thêm nhiều đợt thanh lý khác. Sự kiện tháng 10 năm 2025, với hơn 19 tỷ USD từ các đợt thanh lý dây chuyền, đã minh chứng rõ ràng rủi ro này trên quy mô lớn.
Mối liên hệ giữa thị trường giao ngay và thị trường kỳ hạn
Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay và kỳ hạn không phải là các hệ thống độc lập. Chúng được kết nối với nhau thông qua hoạt động chênh lệch giá, giúp duy trì hiệu quả cho cả hai thị trường.
Chênh lệch lãi suất huy động. Khi giá hợp đồng vĩnh viễn (perp) giao dịch cao hơn giá giao ngay, các nhà đầu tư nắm giữ vị thế mua sẽ phải trả tiền cho các nhà đầu tư nắm giữ vị thế bán trên hợp đồng vĩnh viễn. Một nhà đầu tư chênh lệch giá có thể bán khống hợp đồng vĩnh viễn và đồng thời mua giá giao ngay, từ đó thu lợi từ sự hội tụ giá. Giao dịch này, được gọi là “cash-and-carry”, về mặt lý thuyết là không rủi ro (trung lập về giá) và mang lại lợi nhuận cao khi lãi suất tài trợ ở mức cao. Các nhà đầu cơ thực hiện giao dịch này tạo ra lực lượng kinh tế kéo giá hợp đồng vĩnh viễn trở lại gần với giá giao ngay.
Tác động lên thị trường giao ngay do quá trình thanh lý gây ra. Khi một vị thế mua vĩnh viễn (perp) quy mô lớn bị thanh lý, sàn giao dịch sẽ bán tài sản thế chấp để bù đắp khoản lỗ. Điều này có thể tạo ra áp lực bán trên thị trường giao ngay. Trong đợt sụt giảm dây chuyền vào tháng 10 năm 2025, các vụ thanh lý vị thế mua vĩnh viễn quy mô lớn đã góp phần khiến giá giao ngay giảm, từ đó kích hoạt thêm các vụ thanh lý vị thế mua vĩnh viễn khác, tạo thành một vòng lặp phản hồi giữa hai thị trường.
Xác định giá. Đối với các cặp tiền có tính thanh khoản cao như BTC/USD, thị trường hợp đồng vĩnh viễn hiện đang dẫn dắt thị trường giao ngay trong quá trình xác định giá. Khi có thông tin mới xuất hiện trên thị trường, thông tin đó thường xuất hiện trước tiên trong sổ lệnh của thị trường hợp đồng vĩnh viễn trước khi lan tỏa sang thị trường giao ngay. Đây là một sự thay đổi đáng kể so với cơ chế truyền thống, vốn trước đây do thị trường giao ngay dẫn dắt.
Việc hiểu rõ mối liên hệ này là rất quan trọng đối với các nhà giao dịch sử dụng cả hai thị trường cùng lúc. Một vị thế trên một thị trường sẽ có tác động đến thị trường kia.
So sánh các trường hợp sử dụng: Trường hợp nào phù hợp?
Sử dụng sàn giao dịch phi tập trung (DEX) theo từng giao dịch trong các trường hợp sau:
- Bạn muốn thực sự sở hữu tài sản đó, để tham gia staking, tham gia quản trị, đầu tư sinh lời (yield farming) hoặc nắm giữ dài hạn.
- Bạn cần truy cập vào một loại token chỉ có sẵn trên thị trường giao ngay (các token mới ra mắt, các altcoin ít phổ biến).
- Bạn đang cung cấp thanh khoản và kiếm được phí thông qua một chiến lược đầu tư thụ động.
- Bạn là người mới tham gia vào lĩnh vực DeFi và muốn tìm hiểu mà không phải đối mặt với rủi ro đòn bẩy.
- Bạn đang trao đổi các loại stablecoin (ví dụ: từ USDC sang USDT) với chi phí tối thiểu.
Hãy sử dụng sàn giao dịch phi tập trung (DEX) trong các trường hợp sau:
- Bạn muốn tận dụng đòn bẩy giá mà không cần mua tài sản cơ sở.
- Bạn muốn thực hiện chiến lược phòng ngừa rủi ro cho một vị thế giao ngay hiện có, ví dụ: bạn đang nắm giữ ETH nhưng muốn giảm rủi ro giảm giá mà không cần phải bán ra.
- Bạn muốn kiếm lời từ việc giá giảm (vị thế bán khống không được hỗ trợ sẵn trên các sàn giao dịch phi tập trung giao ngay).
- Bạn muốn kiếm được tỷ suất sinh lời bằng cách tham gia vào phía đối lập của một giao dịch đang được nhiều người tham gia.
- Bạn cần tiếp cận 24/7 với một loại tài sản chỉ được giao dịch trên các thị trường truyền thống vào các ngày trong tuần (ví dụ: dầu thô, vàng).
Sử dụng cả hai trong trường hợp:
- Bạn áp dụng chiến lược trung lập delta: nắm giữ tài sản giao ngay và bán khống một vị thế vĩnh viễn có giá trị tương đương để thu lợi từ phí tài trợ, đồng thời không chịu rủi ro theo xu hướng.
- Bạn là một nhà đầu cơ chênh lệch giá, thực hiện các giao dịch “cash-and-carry” dựa trên chênh lệch giữa phí quyền chọn vĩnh viễn và giá giao ngay.
- Bạn đang nắm giữ một danh mục đầu tư giao dịch theo giá cố định dài hạn và sử dụng các vị thế bán khống vĩnh viễn để phòng ngừa rủi ro trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Đối với các nhà giao dịch muốn truy cập cả thị trường giao ngay và hợp đồng vĩnh viễn thông qua một giao diện tự quản lý duy nhất, một số nền tảng đã tích hợp cả hai tính năng này. OrangeRock tích hợp các giao dịch hoán đổi giao ngay, cầu nối chuỗi chéo và hợp đồng tương lai vĩnh viễn trong một ứng dụng di động, nhờ đó bạn không cần phải chuyển tiền giữa các công cụ riêng biệt để thực hiện một chiến lược kết hợp.
Một ví dụ thực tế: Hai chiến lược của Priya
Priya đang nắm giữ số ETH trị giá 10.000 USD và dự đoán thị trường sẽ biến động mạnh trong vài tuần tới.
Tùy chọn DEX giao dịch ngay: Cô ấy giữ ETH của mình và không làm gì cả, chấp nhận toàn bộ rủi ro thị trường.
Quyền chọn Spot + Perp trên sàn giao dịch phi tập trung (DEX): Cô ấy giữ nguyên vị thế giao dịch giao ngay ETH trị giá 10.000 USD và nạp 2.000 USDC vào một sàn giao dịch phi tập trung (DEX) có hợp đồng vĩnh viễn. Cô ấy mở một vị thế bán khống ETH với đòn bẩy 5x (giá trị danh nghĩa 10.000 USD), qua đó thực chất là phòng ngừa rủi ro cho khoản đầu tư ETH của mình. Nếu giá ETH giảm 20%, vị thế giao ngay của cô sẽ lỗ 2.000 USDC, nhưng vị thế bán khống vĩnh viễn của cô sẽ lãi khoảng 2.000 USDC. Kết quả ròng: không có lỗ theo hướng giá. Chi phí: phí funding cho vị thế bán khống (có thể được trả cho cô thay vì cô phải trả, nếu đa số nhà giao dịch đang nắm giữ vị thế mua).
Sàn DEX giao ngay đã cung cấp cho cô ấy số ETH mà cô ấy đang nắm giữ. Sàn DEX hợp đồng vĩnh viễn giúp cô ấy thực hiện chiến lược phòng ngừa rủi ro. Cả hai đều là cần thiết.
Các nhà cung cấp thanh khoản: So sánh
Cả các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao ngay lẫn các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) hợp đồng vĩnh viễn đều cần các nhà cung cấp thanh khoản, nhưng vai trò và rủi ro của hai loại này có sự khác biệt đáng kể.
Mô hình của GMX là ví dụ rõ ràng nhất về rủi ro LP trên các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vĩnh viễn: Hồ GLP là bên đối tác trong tất cả các giao dịch. Khi nhà giao dịch thắng, chủ sở hữu GLP sẽ thua lỗ; khi nhà giao dịch thua lỗ, chủ sở hữu GLP sẽ thu được lợi nhuận. Điều này khiến lợi nhuận của nhà cung cấp thanh khoản (LP) có mối tương quan dương với khoản lỗ của nhà giao dịch — một cơ chế bất thường đòi hỏi phải hiểu rõ dòng giao dịch trên nền tảng trước khi quyết định đầu tư vốn.
Phí: Số tiền bạn thực sự phải trả
Cả hai loại thị trường này đều có phí, nhưng cơ cấu phí khác nhau đủ để có thể so sánh trực tiếp.
Phí giao dịch trên sàn DEX:
- Phí giao dịch trên pool: thường dao động từ 0,01% đến 1,00% cho mỗi lần hoán đổi, tùy thuộc vào cấp độ của pool và độ biến động của cặp tiền. Cấp độ phổ biến nhất trên Uniswap là 0,30%.
- Phí gas: từ 1 đến 5 USD trên mạng chính Ethereum; dưới 0,05 USD trên Solana hoặc Base.
- Không phát sinh chi phí giữ cổ phiếu sau khi thực hiện hoán đổi.
Phí giao dịch trên Perp DEX:
- Phí maker/taker: Hyperliquid áp dụng mức phí 0,0144% cho maker và 0,030% cho taker ở mức cơ bản (thuộc hàng thấp nhất trên thị trường). dYdX phiên bản 4 Phí 0,02% cho người tạo lệnh / 0,05% cho người nhận lệnh. GMX v2 thu phí khoảng 0,05% đến 0,07% cho mỗi giao dịch.
- Phí gas: Hầu hết các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) vĩnh viễn trên các chuỗi ứng dụng (appchains) hoặc L2 đều không tính phí gas hoặc tính phí gần như bằng không khi đặt lệnh.
- Tỷ lệ tài trợ: được thanh toán liên tục; mang lại lợi nhuận cho các vị thế mua trong thị trường tăng giá, và gây lỗ trong thị trường giảm giá. Số tiền này có thể vượt xa phí giao dịch đối với các vị thế được giữ trong vài ngày hoặc vài tuần.
- Phí thanh lý: thường từ 0,5% đến 1,0% giá trị vị thế trong trường hợp bị thanh lý.
Tổng chi phí sở hữu đối với một vị thế perp được giữ trong hai tuần trên thị trường có xu hướng có thể dễ dàng vượt quá phí hoán đổi đơn thuần của một giao dịch giao ngay tới một bậc độ lớn. Hãy tính đến yếu tố này khi so sánh.
Kết luận
Các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao dịch giao ngay và các sàn DEX hợp đồng vĩnh viễn phục vụ các mục đích khác nhau trên cùng một cơ sở hạ tầng. Giao dịch giao ngay mang lại quyền sở hữu; hợp đồng vĩnh viễn mang lại khả năng tiếp xúc với thị trường. DEX giao ngay là cơ chế thanh toán; DEX vĩnh viễn là thị trường phái sinh. Các rủi ro hoàn toàn khác biệt, với các DEX vĩnh viễn bổ sung thêm các yếu tố như đòn bẩy, thanh lý và chi phí tài trợ vào các rủi ro cơ bản liên quan đến hợp đồng thông minh và oracle mà cả hai loại thị trường này đều phải đối mặt.
Vào năm 2026, cả hai loại hình này đều đã phát triển đầy đủ, có tính thanh khoản cao và được các nhà đầu tư cá nhân cũng như tổ chức sử dụng tích cực. Việc lựa chọn giữa hai loại hình này không phải là vấn đề mang tính triết lý, mà phụ thuộc vào mục tiêu cụ thể mà bạn đang hướng tới. Nhiều nhà giao dịch có kinh nghiệm sử dụng cả hai, với các vị thế giao ngay làm danh mục đầu tư cơ bản và các vị thế vĩnh viễn làm lớp chiến thuật bổ sung nhằm mục đích phòng hộ, tạo lợi suất hoặc đặt cược theo xu hướng.
Bắt đầu giao dịch và quản lý tiền điện tử một cách an toàn - hãy tải xuống ứng dụng Ứng dụng Ví Bitcoin.com để truy cập trực tiếp vào cả các sàn giao dịch phi tập trung (DEX) giao dịch ngay (Spot) và giao dịch kỳ hạn (Perp) từ ví tự quản lý của bạn.
